Gratis data is goud waard

Zeg ‘gratis’ en de gemiddelde Nederlander spitst de oren. Let nu dan ook maar even goed op, want er zijn heel veel gratis datasets die je als organisatie kunt gebruiken. Voor niks dus! En als je dat goed doet, levert het je veel op. In dit artikel leggen wij je uit wat een gratis dataset is, wat de voordelen zijn en geven we je enkele voorbeelden van beschikbare gratis datasets.

Groep mensen achter laptop - KIM Plus Delta

Wat bedoelen we met gratis data?

Wat is gratis data nu eigenlijk? Gratis data heet ook wel Open Data. Dit is informatie die is verzameld, geproduceerd of betaald door overheidsdiensten. Deze data wordt vervolgens gratis beschikbaar gesteld voor hergebruik voor iedereen en voor welk doel dan ook.

Gratis datasets, hoezo dan?

Voor niets gaat de zon op. Daarom vragen veel mensen zich af: waarom zijn deze gegevens dan toch gratis beschikbaar? Ten eerste is informatie van overheidsdiensten betaald uit publiek geld. 

Daarnaast heeft (her)gebruik van de data een aantal voordelen voor zowel de gebruikers als de overheid zelf. Gratis data zorgt voor:  

  • Transparantie in het handelen van de overheid.
  • Economische en maatschappelijke innovatie.
  • Verbetering van bedrijfsvoerings- en dienstverleningsprocessen.

Het zorgt onder andere voor transparantie in het handelen van de overheid. Het is immers inzichtelijk voor iedereen. Ook zorgt het voor allerlei economische en maatschappelijke innovatie. Tot slot zorgt het voor een effectievere en efficiëntere overheid, want door data te gebruiken kunnen bedrijfsvoerings- en dienstverleningsprocessen verbeterd worden. Van de overheid zelf en daarbuiten.

Voorbeelden van gratis datasets

Er zijn veel verschillende datasets die je kunt gebruiken, met de meest uiteenlopende data. Wat dacht je van weergegevens van het KNMI? Of gegevens over files of de waterstanden? 

Er zijn ook datasets afkomstig van bijvoorbeeld het CBS, Rijkswaterstaat, het Havenbedrijf, de Kiesraad en het Kadaster. Er zijn inmiddels meer dan 12.000 datasets beschikbaar! Je vindt ze op data.overheid.nl

Waarom zou je gratis datasets gebruiken?

Dat iets (gratis) beschikbaar is, betekent natuurlijk nog niet dat je het kunt of moet gebruiken. Toch raden we aan om eens rond te neuzen in alle beschikbare datasets. Naast dat het een leuk tijdverdrijf is, kan het ook echt iets opleveren. Voorbeelden van organisaties die open data succesvol gebruiken, zijn:

  • Buienradar, die de eerdergenoemde gegevens van het KNMI gebruikt.
  • Rijdendetreinen.nl, die gegevens van allerlei openbaarvervoerbedrijven gebruikt.
  • Wordfeud, dat gebruik schijnt te maken van het openbaar beschikbare Groene Boekje.
  • Wetten.nl, waarop alle Nederlandse wetten staan.

In dit geval hebben bedrijven of initiatieven data gebruikt om er zelf een website of zelfs businessmodel omheen te bouwen.

Datasets voor data-analyse

Een andere mogelijkheid is om de datasets te gebruiken voor data-analyse. Ken je het voorbeeld van de Wijker- en Velsertunnel? Als de ene tunnel afgesloten is, moet het verkeer omrijden via de andere tunnel met lange files als gevolg. Daarom is het belangrijk om te weten waarom de tunnel dicht is en of je dat kunt oplossen. 

Door allerlei datasets te combineren en analyseren, kwamen de data-analisten tot een bijzondere conclusie. Het bleek dat de tunnel vooral dicht ging bij een bepaalde windrichting! De oorzaak? De wind blies dan de zeilen van de vrachtwagen omhoog. De automatische hoogtedetectie dacht daardoor dat de vrachtwagen te hoog was voor de tunnel en de stoplichten sprongen automatisch maar onterecht op rood.

Aan de slag met gratis datasets!

Geeft dit artikel je inspiratie om gratis datasets te gebruiken? Bedenk dan eens welke data voor jouw organisatie interessant is. 

Gebruik je al open data? Wij zijn heel erg benieuwd naar de toepassingen. Laat het ons weten!
Dat kan via onze LinkedIn-pagina, waar je jouw comment kunt achterlaten.

Heb je vragen over datagedreven werken of dashboarding? Neem dan contact met ons op.
Of volg onze serie artikelen over deze onderwerpen op onze website en LinkedIn.